مطالعه ثمربخش

مطالعه ثمربخش

پژوهش های علمی در زمینه ی یادگیری نشان می دهند که عامل اصلی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان، نگرش و شیوه ی کار و مطالعه ی آن هاست. مطالعه ی ثمربخش، شیوه یی است که در آن می توان مطالب را در زمان کمتر فهمید، آسان تر به خاطر سپرد. مدت طولانی تری آن را حفظ کرد و در امتحان، به راحتی به یاد آورد. سه اصل اساسی مطالعه عبارتند از:
۱- اصل یادگیری
۲- یاد سپاری
۳- یادآوری

یادگیری:
این مرحله موثرترین بخش مطالعه است، که اگر به درستی صورت گیرد موضوع مطالعه جذابیت بیشتری می یابد و در نتیجه تمرکز بالا می رود. برای این که توانایی یادگیری افزایش یابد، باید اصول زیر را به کار بست:
الف- پیش مطالعه:
به معنای آشنایی کلی و بررسی اجمالی درس است. پس از آشنایی کلی با درس، باید به طرح سوال در مورد مطالب آن پرداخت و آن را در حاشیه ی کتاب یادداشت کرد. برای طرح سئوال از مطالب درس، کلماتی مانند: چرا، چگونه، چطور و … به کمک شما می آیند. زمان مناسب برای پیش مطالعه، شب قبل از درس و مدت آن، ده دقیقه است. این زمان کوتاه تأثیر فراوانی در افزایش فهم مطالب دارد.

ب- کلاس:
استفاده ی صحیح از کلاس و معلم، نقش مهمی در یادگیری دارد. برای استفاده ی بهینه از کلاس، باید حتماً با پیش مطالعه سر کلاس حاضر شوید و سعی کنید تمام مطالب را در کلاس بفهمید. درکلاس باید حضور فعال داشته باشید، زیرا ساکت بودن و فقط گوش دادن زمینه را برای تشویش فکری فراهم می کنند. بیداری شبانه تا دیر وقت، موجب خواب آلودگی و نخوردن صبحانه منجر به ضعف، گرسنگی و خستگی زودرس در کلاس شده و توان شما را پایین می آورد.

ج- مطالعه (دقیق خوانی):
بهترین زمان برای مطالعه ی دقیق، همان روزی است که درس در کلاس بیان شده است. خواندن درس نباید خشک و انفعالی باشد، بلکه باید فعالانه و کنجکاوانه باشد و تمام حواس را روی مطالب متمرکز کرد. در هنگام خواندن درس، باید از حفظ کردن به شدت پرهیز کنید. به حافظه ی خود اعتماد کنید و به جای چندین بار خواندن مطالب، آن را یک بار بخوانید و دفعه ی بعد سعی کنید با تعریف کردن، آن را از حافظه ی خود پس بگیرید. برای اطمینان یافتن از یادگیری درس، باید به پرسش ها و تمرین های کتاب پاسخ دهید. نوع خواندن دروس مختلف نیز متفاوت است. مثلاً یادگیری ریاضی و فیزیک صرفاً با شنیدن و خواندن، نتیجه بخش نیست. هرگز به مدت طولانی و مداوم مطالعه نکنید. انباشتن مطالب در مغز در مدت طولانی و پشت سر هم، علاوه بر ایجاد خستگی، موجب تداخل مطالب نیز می شود. بنابراین به ازای هر پنجاه دقیقه، به مغز خود استراحت دهید تا اطلاعات دریافتی را پردارش کند. برای بالا بردن کیفیت مطالعه، باید از مطالعه در حالت درازکش و در مکان شلوغ به ویژه در مقابل تلویزیون، اجتناب و پشت میز مطالعه کنید. مکان مطالعه باید از نور و هوای مناسب برخوردار باشد. ارتباط با هوای باز، موجب فعالیت بیشتر سلول های مغز تان می شود.

یادسپاری:
حافظه ی انسان همچون کتابخانه یی است که اگر مطالب یادگرفته شده بدون نظم در آن رها شود، پیدا کردن آن ها بسیار مشکل خواهد بود. برای آشنایی با روش های یادسپاری، به سه روش بسیار مؤثر اشاره می شود.
الف- خلاصه نویسی: بعد از فهمیدن دروس با خلاصه کردن مطالب به طوری که شامل تمام نکات کلیدی و مهم باشد، به دسته بندی و نظم دادن آن ها بپردازید. این کار کمک بزرگی به حافظه تان می کند. مرحله ی بعد، تهیه ی طرح شبکه یی از درس است. منظور نموداری است که در آن با مشخص کردن عنوان اصلی و فرعی مطالب، تنها از کلمات کلیدی در آن استفاده می کنید و توضیح دیگری در آن نیست.
ب- تصویرسازی: مغز از دو نیم کره ی چپ و راست تشکیل شده است. نیم کره ی چپ، فعالیت های فکری مانند: منطق و ریاضیات را تجزیه و تحلیل کرده و نیمکره ی راست به امور هنری، تصاویر، تجسم و شناخت رنگ ها و … می پردازد. در هنگام یادگیری و یادسپاری نیمکره ی چپ فعال است. تحقیقات نشان داده؛ اگر بتوان به طور همزمان از دو نیم کره ی مغز استفاده کرد. کارآیی آن تا چندین برابر افزایش می یابد. برای استفاده ی همزمان از دو نیمکره ی مغز، باید بتوان همراه با مطالعه، به تصویرسازی از مطالب نیز پرداخت. آن چه را که آموخته اید در ذهن مجسم کنید.

ج- همبستگی:

یعنی ایجاد ارتباط مطالب جدید با مطالبی که قبلاً در حافظه ثبت شده است. سعی کنید تا حد امکان هرچه را که می آموزید به تجارب شخصی خود و محیط اطراف ربط دهید.

یادآوری:
موفقیت در تحصیل، به توانایی استفاده از معلومات بستگی دارد. بدین منظور، رعایت چند نکته لازم است.
الف) مرور: برای انتقال مطالب از حافظه ی کوتاه مدت به حافظه ی بلند مدت باید در زمان های مشخصی، بعد از یادگیری اقدام به مرور کرد. یک روز بعد از یادگیری هشتاد درصد از مطالب از ذهن خارج می شود، که البته با یک مرور، دوباره به سطح اولیه خود بر می گردد. بعد از آن تا یک هفته شصت درصد از مطالب فراموش خواهد شد که مرور مجدد، آن را جبران خواهد کرد. ماه بعد از این مرور، چهل درصد مطالب فراموش می شود که با یک مرور دیگر مطالب به سطح روز اول یادگیری خواهند رسید. زمان مرور چهارم، چهار ماه بعد از مرور سوم است.
ب) تفکر: تفکر در واقع یک مرور ذهنی است و بهترین ورزش برای حافظه به شمار می آید.

منبع: راسخون

نویسنده مطلب: مدیر سایت

پاسخ دهید

نشانی پست‌الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.